යාපනය අර්ධද්වීපය හරිත හා දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දෙන නගරයක් බවට පත්කිරීමේ උදාර අරමුණ ඇතිව, ‘ඉම්පැක්ට්’ (Impact) කණ්ඩායම විසින් ‘හරිත යාපනය’ නමින් විශේෂ ව්යාපෘතියක් යෝජනා කර ඇත. මෙම නියමු ව්යාපෘතිය ක්රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ විශේෂ සාකච්ඡාවක් උතුරු පළාත් ගරු ආණ්ඩුකාර නා. වේදනායගන් මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් අද අඟහරුවාදා (2026.03.03) පෙබරවාරි පෙරවරුවේ ආණ්ඩුකාර ලේකම් කාර්යාලයේදී පැවැත්විණි.
මෙම සාකච්ඡාවේදී ඉම්පැක්ට් කණ්ඩායම විසින් ව්යාපෘතිය පිළිබඳව ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත සවිස්තරාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් කරන ලදී. මෙය හුදෙක් ගස් සිටුවීමේ වැඩසටහනක් පමණක් නොව, පූර්ණ ‘දේශගුණික ඔරොත්තු දීමේ ව්යාපාරයක්’ ලෙස නිර්මාණය කර ඇති බව මෙහිදී පෙන්වා දෙන ලදී.
මෙම ව්යාපෘතියේ පළමු අදියර ලෙස ගස් 1,000ක් සිටුවීම, නාගරික ප්රදේශවල කුඩා වනාන්තරයක් (Micro-forest) නිර්මාණය කිරීම, පාසල්, රජයේ සහ පෞද්ගලික ආයතන පරිශ්රයන් හරිතකරණය කිරීම, නගරයේ පිරිසිදුකම පවත්වා ගැනීම සහ කාබනික පොහොර ඒකක 2 සිට 3 දක්වා ප්රමාණයක් ස්ථාපිත කිරීම වැනි ප්රධාන ක්රියාවලීන් ක්රියාත්මක කිරීමට නියමිතය.
වත්මන් වටපිටාව තුළ ගස් සිටුවීම සහ වනාන්තර ඇති කිරීම ‘දේශගුණික අවශ්යතාවයක්’ බවට පත්ව ඇත. මෙම ව්යාපෘතිය මගින් භූමියේ උෂ්ණත්වය අඩු කිරීම, භූගත ජල මට්ටම ඉහළ නැංවීම, පාංශු ඛාදනය වැළැක්වීම, ජෛව විවිධත්වය වැඩිදියුණු කිරීම සහ මහජන සෞඛ්යය නංවාලීම වැනි ප්රතිලාභ රැසක් අපේක්ෂා කෙරේ.
සිටුවනු ලබන ගස්වලින් අවම වශයෙන් සියයට 80ක්වත් සුරක්ෂිතව පවත්වාගෙන යාම මෙම ව්යාපෘතියේ ප්රධාන ඉලක්කයකි. එය සහතික කිරීම සඳහා භූගෝලීය තොරතුරු පද්ධති (GIS), මාසික අධීක්ෂණ සහ කාර්තුමය වාර්තා භාවිතා කරනු ඇත.
තවද, මෙම ව්යාපෘතියේ තිරසාරභාවය සහතික කිරීම සඳහා ‘ගස් දරුකමට හදා ගැනීමේ’ (Tree Adoption) වැඩසටහන, ස්වේච්ඡා ජාල නිර්මාණය කිරීම සහ විවිධ ආයතන සමඟ අවබෝධතා ගිවිසුම් අත්සන් කිරීම වැනි දිගුකාලීන ක්රියාමාර්ග ද මෙයට ඇතුළත් වේ.
ව්යාපෘතිය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමෙන් අනතුරුව, එය ක්රියාත්මක කිරීමේදී ඇතිවිය හැකි අභියෝග පිළිබඳව දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡා කෙරිණි. මෙම ව්යාපෘතිය සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා විවිධ පාර්ශවයන්ගේ දායකත්වය අත්යවශ්ය බව අවධාරණය කෙරිණි.
ඒ අනුව, අදාළ සියලුම පාර්ශවකරුවන් සමඟ විශේෂ සාකච්ඡාවක් සංවිධානය කර, නියමු ව්යාපෘතිය සඳහා තෝරාගෙන ඇති ස්ථාන පිළිබඳව විමසා බලා අවසන් තීරණයක් ගැනීමට මෙම රැස්වීමේදී තීරණය විය.
තවද, වත්මන් රජය විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලබන ‘පිරිසිදු ශ්රී ලංකා’ වැඩසටහන සමඟ මෙම ව්යාපෘතිය ඒකාබද්ධ කර ඉදිරියට ගෙන යා හැකි ආකාරය පිළිබඳව ද මෙහිදී සාකච්ඡා විය.
මෙම විශේෂ සාකච්ඡාව සඳහා උතුරු පළාත් ආණ්ඩුකාර ලේකම්, යාපනය මහා නගර සභාවේ ගරු නියෝජ්ය නගරාධිපති, යාපනය මහා නගර සභා කොමසාරිස් සහ ඉංජිනේරු, යාපනය විශ්වවිද්යාලයේ වෛද්ය පීඨයේ පීඨාධිපති, මධ්යම පරිසර අධිකාරියේ නිලධාරීන්, ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ නිලධාරීන් සහ ඉම්පැක්ට් කණ්ඩායමේ නියෝජිතයින් ඇතුළු පිරිසක් සහභාගී වූහ.
