අපගේ දෙමළ භාෂාව අදටත් ජීවමාන ලෝකයේ පුරාණ භාෂාවන්ගෙන් එකක් වීම අප සැමට ආඩම්බරයට කරුණක් බව උතුරු පළාත් ගරු ආණ්ඩුකාර එන්. වේදනායකන් මහතා පැවසීය.
දෙමළ භාෂාව සහ සංස්කෘතිය සමරන ‘දෙමළ භාෂා දිනය ස්වාමි විපුලානන්ද අනුස්මරණ දිනය – 2026’ උත්සවය අද සිකුරාදා (2026.07.24) යාපනයේ තිරුවල්ලුවර් සංස්කෘතික මධ්යස්ථානයේදී මහත් උත්කර්ෂවත් ලෙස පැවැත්විණි. උත්සවයට සහභාගී වෙමින් සහ උත්සවය අමතමින් ආණ්ඩුකාරතුමා ඉහත සඳහන් දේ පැවසීය.
මෙම අවස්ථාවේ දී ආණ්ඩුකාරතුමා තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය,
අපගේ දෙමළ භාෂාව අපට ආඩම්බරයක් ගෙන දෙයි. තිරුකුරල් මේ ලෝකයට ලබා දුන්නේ අපගේ භාෂාව වන අතර පොහොසත් සාහිත්යයක් සහ ව්යාකරණයක් ඇත.
ස්වාමි විපුලානන්ද මහතා දෙමළ, ඉංග්රීසි සහ සංස්කෘත ඇතුළු බොහෝ භාෂා පිළිබඳ මනා දැනුමක් තිබුණද, ඔහු තම මව් භාෂාව වන දෙමළ භාෂාව සංවර්ධනය කිරීම සඳහා වැඩි කාලයක් හා ශ්රමයක් කැප කළේය. ඔහු දෙමළ භාෂාවට ආදරය කළාක් මෙන්, ඔහු අනෙකුත් භාෂාවන්ට ගරු කළේය. ලෝක දැනුම ලබා ගැනීම සහ එය දෙමළ භාෂාවෙන් ජනතාව වෙත ගෙන ඒම පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස අදටත් අධ්යාපන ලෝකයේ විශිෂ්ට මාර්ගෝපදේශයකි. ඔහුගේ ශ්රේෂ්ඨතම ජයග්රහණයක් වන්නේ ‘යාළ්නූල්’ සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ සැඟවී තිබූ තොරතුරු පර්යේෂණ කිරීමෙන් පසු ඔහු ප්රකාශයට පත් කළ මෙම පොත දෙමළ ජනතාවගේ කලාත්මක ශිෂ්ටාචාරයේ සහ සංගීත සම්ප්රදායේ මහිමය ලොවට පෙන්වන දුර්ලභ පර්යේෂණ ග්රන්ථයකි.
මිනිසෙකු දැනුම හා සමාජය සඳහා පරාර්ථකාමීව කටයුතු කරන්නේ නම්, ඔහුගේ මරණයෙන් පසුව පවා ඔහුගේ නම සදහටම පවතින බවට ඔහු හොඳම උදාහරණයයි. එබැවින්, අපි සියලු දෙනා ඔහු පෙන්වා දුන් දැනුමේ මාවතේ ගමන් කරමු; දෙමළ භාෂාව ආරක්ෂා කර අපගේ සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කරමු,’ගරු ආණ්ඩුකාරතුමා සිය කතාවේදී පැවසීය.
මෙම අවස්ථාවේදී, උතුරු පළාත් ගරු ආණ්ඩුකාරතුමා විසින් ‘දෙමළ භාෂාවට ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ දායකත්වය’ යන විශේෂ ග්රන්ථය නිල වශයෙන් නිකුත් කරන ලදී. යාපනයේ ඉන්දීය තානාධිපති කාර්යාලයේ තානාධිපති ගරු ශ්රී සායි මුරලි මහතා විසින් ගරු ආණ්ඩුකාරතුමාගෙන් පොතේ පළමු පිටපත ලබා ගන්නා ලදී.
ප්රධාන ආරාධිත අමුත්තා ලෙස උත්සවයට සහභාගී වීමට නියමිතව සිටි ධීවර, ජලජ සම්පත් සහ සමුද්ර සම්පත් අමාත්ය ගරු ඊ. චන්ද්රසේකර් මහතාට නොවැළැක්විය හැකි හේතූන් මත පෞද්ගලිකව සහභාගී වීමට නොහැකි විය. කෙසේ වෙතත්, උත්සවය සඳහා ඔහුගේ විශේෂ දේශනය ශාලාවේදී ශ්රව්ය ආකෘතියෙන් වාදනය කරන ලදී.
මීට පෙර, යාපනයේ වෛතීස්වර විද්යාලය ඉදිරිපිටින් පෙ.ව. 9 ට ආරම්භ වූ මහා දෙමළ සංස්කෘතික පෙරහැරක් කන්කසන්තුරෙයි පාර සහ රෝහල් පාර හරහා යාපනයේ තිරුවල්ලුවර් සංස්කෘතික මධ්යස්ථානයට ළඟා විය. ස්වාමි විපුලානන්ද, අයියල්, සංගීතය සහ නාට්ය රූප සහිත විශේෂ පාවෙන මෙම පෙරහැරේ පෙළපාළි ගියේය. ඊට අමතරව, පුරවි නැටුම්, පොයික්කල් කුධිර, වසන්තන් ගුම්මි, මොනර නැටුම්, කොලට්ටම්, කාවඩි, කරකට්ටම් ඇතුළු බොහෝ සාම්ප්රදායික කලා ඉසව් ද පෙරහැර අලංකාර කළේය.
රාජ්ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව, යාපනය දිස්ත්රික් ලේකම් කාර්යාලය, යාපනය විශ්ව විද්යාලය සහ යාපනය දෙමළ සංගමය එක්ව සංවිධානය කරන ලද මෙම උත්සවයේ ප්රධානත්වය දැරුවේ යාපනය දිස්ත්රික් ලේකම් මරදලිංගම් ප්රදීපන් මහතා විසිනි. යාපනය දෙමළ සංගමයේ සභාපති මහාචාර්ය අරුණාචලම් ෂන්මුගදාස් මහතා පිළිගැනීමේ කතාව පැවැත්වීය. රාජ්ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුවේ කොමසාරිස් ජනරාල් තිලක් නන්දන කෙටියාරච්චි සහ මහාචාර්ය භාරතී කෙනඩි මහතා විශේෂ දේශන පැවැත්වීය. සිවභූමි භාරයේ නිර්මාතෘ ආචාර්ය අරුතිරුමුරුගන් ස්වාමි විබුලානන්දර් මහතා අනුස්මරණ දේශනය පැවැත්වීය. පොත එළිදැක්වීමේ කතාව යාපනය විශ්ව විද්යාලයේ ජ්යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ස්වාමිනාදන් විමල් මහතා විසින් පවත්වන ලදී. සම්ප්රදාය ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා විවිධ කලාත්මක උත්සව ද පැවැත්විණි.
